18.10.2015

Niedziela z Holandią - język niderlandzki

www.meetup.com
Według Wikipedii język niderlandzki to język indoeuropejski z grupy języków germańskich zaliczany do języków dolnoniemieckich. Językiem niderlandzkim posługuje się ok. 27 milionów ludzi. Dla 23 milionów jest językiem ojczystym (pierwszym) lub językiem kultury i literatury, a dla kolejnych 4 milionów drugim językiem. Większość użytkowników tego języka mieszka na zachodzie Europy. Niderlandzki jest oficjalnym językiem urzędowym w Holandii i Belgii (w Regionie Flamandzkim i Brukseli), a poza Europą w Surinamie i dawnych Antylach Holenderskich, czyli Bonaire, Curaçao, Sabie, Sint Eustatius, Sint Maarten i Arubie. Niderlandzki jest blisko spokrewniony z językiem niemieckim i wykazuje podobieństwo do angielskiego i duńskiego. Języki o mniejszym zasięgu, które są blisko spokrewnione z niderlandzkim to afrikaans (do 1925 uważany za lokalną odmianę niderlandzkiego) i fryzyjski.

listoffreeware.com
W przeciwieństwie do języka polskiego, język niderlandzki posiada bardzo dużo samogłosek. Głoski a,o,i,e,u mają krótką lub długą wymowę, zależnie od tego czy znajdują się w sylabie zamkniętej czy otwartej, np. samogłoska "a" w wyrazie "kam" (grzebień) wymawiana jest krótko, a w wyrazie "kamer" (pokój), długo. Głoskę "u" wymawia się jak ü lub ö w języku niemieckim.

W języku niderlandzkim występuje dużo dwugłosek lub trójgłosek:

"eu" - np. deur (drzwi) wymawia się jak " ü".
"oe" - np. koe (krowa) wymawia się jak "u".
"au/ou/auw/ouw" - np. koud (zimno), lauw (letni) wymawia się jak "ał".
"ui" - np. ui (cebula) wymawia się jak "aui".
"ei/ij" - np. klein (mały), zijn (być) wymawia się jak "ej".
"ie" - np. zien (widzieć) wymawia się jak "i".
"eeu/eeuw" - np. eeuw (wiek) wymawia się jak "eu".
"aaj/ooi/oei/ieuw" - np. "saai" (nudny), "mooi" (ładny), "groei" (wzrost) wymawia się jak "eu".

Spółgłoski wymawia się tak samo jak po polsku, z wyjątkiem:

"c" - wymawiamy jak "k" lub "s".
"g" - wymawiamy jak twarde, gardłowe "h".
"v" - wymawiamy najczęściej jak polskie "f" lub czasem jak "w".
"w" - wymawiamy jak "w", a w niektórych dialektach jak "ł".
"sj" - wymawiamy jak "ś".

W zdaniu twierdzącym orzeczenie zawsze stoi na drugim miejscu, na przykład:

Ik heb een hond - Mam psa.

Pytania są tworzone tj. w języku angielskim:

Heb je een hond ? - Czy masz psa ?

Większość bezokoliczników w języku niderlandzkim kończy się na "en", np. "komen" (przyjść), "eten" (jeść). Istnieją jednak pewne wyjątki, które przyjmują końcówkę "an", np. "staan" (stać), "gaan" (iść). "slaan" (uderzyć). Czasowniki odmieniają się przez osoby i liczby.

W języku niderlandzkim wyróżniamy czasy: teraźniejszy, przeszły niedokonany, przeszły dokonany, zaprzeszły i przyszły.

Wyróżniamy dwa rodzaje rodzajników (masło maślane?): rodzajniki określone (słówko "de" przy liczbie męsko-żeńskiej i "het" przy rodzaju nijakim) i rodzajniki nieokreślone ( "een" jest stosowane przy wszystkich osobach).

Przykład: Ik heb een goede vriend (Mam dobrego przyjaciela).

Rzeczownik ma dwa rodzaje: męsko-żeński i nijaki.

Przymiotniki zawsze poprzedzają rzeczownik i większości przypadków przyjmują końcówkę "e".

Podstawowe zwroty:

Tak - Ja
Nie - Nee

Ja - Ik
Ty - Jij
On - Hij
Ona - Zij
Ono - Het
Pan/Pani - U
My - Wij
Wy - Jullie
Oni/one - Zij
Państwo - U

Odmiana czasownika "zijn" (być):

Ja jestem - Ik ben
Ty jesteś - Jij bent
On jest - Hij is
Ona jest - Zij is
Ono jest - Het is
Pan jest/ Pani jest - U bent
My jesteśmy - Wij zijn
Wy jesteście - Jullie zijn
Oni/one są - Zij zijn
Państwo są - U bent

Odmiana czasownika "hebben" (mieć):

Ja mam - Ik heb
Ty masz - Jij hebt
On ma - Hij heeft
Ona ma - Zij heeft
Ono ma - Het heeft
Pan/Pani ma - U heeft
My mamy - Wij hebben
Wy macie - Jullie hebben
Oni/one mają - Zij hebben
Państwo mają - U heeft

Zwroty grzecznościowe:

Dzień dobry! (rano) - Goedemorgen!
Dzień dobry! (popołudniu) - Goedemiddag!
Cześć! - Hoi!
Pa! - Dag! lub Doi!
Dobry wieczór! - Goedenavond!
Dobranoc! - Goedenacht! lub Welterusten!
Do widzenia! - Tot ziens!
Proszę - Alstublieft
Dziękuję - Bedankt lub Dank u wel
Dzięki - Dank je
Nie ma za co - Graag gedaan
Przepraszam - Sorry
Smacznego! - Eet smakelijk!
Na zdrowie! (po kichnięciu) - Gezondheid!
Z przyjemnością. - Met plezier.
Miłego dnia - Prettige dag.

***
Mam pytanie: co chcielibyście przeczytać w tym cyklu ? Chętnie wykorzystam Wasze propozycje :)


Źródła:www.wikipedia.org,www.google.com, książka "Niderlandzki. Kurs podstawowy" wyd. Edgard.

5 komentarzy:

  1. Nie wiem dlaczego ale moja przeglądarka pokazuje mi w tym poście tylko dwa zdjęcia??

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dank je za notkę :)
      Moja propozycja to: najciekawsze zabytki lub miejsca warte zobaczenia w Holandii.

      Usuń
  2. Bardzo ciekawa notka :) Umiesz mówić po niderlandzku? Bo chętnie poczytałabym notki podobne do tej :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Umiem tylko na poziomie komunikatywnym. Mniej więcej rozumiem co piszą w Internecie itd.
      Ale w przyszłości mam zamiar studiować filologię niderladzką :)

      Usuń

Copyright © Szablon wykonany przez Blonparia